1. Cele diety:
- Zmniejszenie wydzielania soku żołądkowego – eliminacja produktów pobudzających produkcję kwasu solnego w żołądku.
- Ochrona błony śluzowej przewodu pokarmowego – unikanie substancji drażniących żołądek i przełyk, co jest szczególnie istotne w przypadku refluksu, nadkwasoty, zapalenia błony śluzowej czy choroby wrzodowej.
- Stabilizacja poziomu glukozy we krwi – ograniczenie produktów bogatych w łatwo przyswajalne cukry, co zapobiega gwałtownym skokom poziomu glukozy i insuliny.
- Poprawa trawienia i komfortu przewodu pokarmowego – zmniejszenie dolegliwości, takich jak zgaga, ból brzucha, wzdęcia i niestrawność.
2. Założenia diety:
- Ograniczenie substancji pobudzających wydzielanie kwasu żołądkowego:
- Eliminacja kofeiny (kawa, mocna herbata, czekolada, kakao).
- Brak alkoholu, napojów gazowanych i cytrusowych soków.
- Unikanie ostrych przypraw (pieprz, chili, musztarda, ocet, chrzan).
- Ograniczenie produktów kwasotwórczych (np. pomidory, marynaty).
- Ograniczenie łatwoprzyswajalnych węglowodanów:
- Unikanie białego cukru i słodyczy.
- Eliminacja białego pieczywa, wyrobów cukierniczych, słodkich napojów.
- Ograniczenie mąki pszennej i produktów o wysokim indeksie glikemicznym.
- Spożywanie pełnoziarnistych źródeł węglowodanów o niskim indeksie glikemicznym (np. kasza gryczana, płatki owsiane, warzywa bogate w błonnik).
- Spożywanie łatwostrawnych, odżywczych posiłków:
- Wybór gotowania na parze, duszenia lub pieczenia zamiast smażenia.
- Preferowanie chudego białka (kurczak, indyk, ryby, tofu).
- Spożywanie tłuszczów roślinnych (oliwa z oliwek, olej rzepakowy).
- Regularność posiłków:
- 4–5 małych posiłków dziennie w stałych porach.
- Unikanie jedzenia na noc – ostatni posiłek 2–3 godziny przed snem.
- Dbanie o odpowiednie nawodnienie:
- Woda niegazowana, herbatki ziołowe (rumianek, melisa, siemię lniane).
- Unikanie napojów słodzonych i mocno przetworzonych.
Dieta ta jest odpowiednia dla osób cierpiących na choroby przewodu pokarmowego (np. refluks, nadkwasota, wrzody) oraz dla tych, którzy chcą unikać wahań poziomu cukru we krwi. Opiera się na eliminacji drażniących produktów, unikania łatwo przyswajalnych cukrów i spożywania pełnowartościowych, lekkostrawnych posiłków.
3. Zalecane produkty
|
Kategoria |
Przykłady produktów |
|
Pieczywo |
Pełnoziarniste, razowe, graham, chrupkie, z mąki z pełnego przemiału |
|
Kasze i makarony |
Kasza gryczana, jęczmienna, bulgur, pełnoziarnisty makaron |
|
Warzywa |
Marchew, buraki, dynia, cukinia, ziemniaki, kalafior, brokuły |
|
Owoce |
Jabłka, gruszki, jagody, maliny, truskawki (najlepiej świeże lub gotowane) |
|
Białko |
Chude mięso (indyk, kurczak, cielęcina), ryby (np. dorsz, mintaj, pstrąg) |
|
Nabiał |
Chudy twaróg, jogurt naturalny, mleko 2%, kefir, maślanka |
|
Tłuszcze |
Oliwa z oliwek, olej rzepakowy, masło w małych ilościach |
|
Napoje |
Woda, herbaty ziołowe (rumianek, melisa), słaba herbata czarna lub zielona |
|
Inne |
Niskoprzetworzone produkty, gotowanie na parze, duszenie, pieczenie bez tłuszczu |
4. Produkty przeciwwskazane
|
Kategoria |
Przykłady produktów |
|
Pieczywo |
Białe pieczywo, drożdżówki, ciasta, bułki pszenne |
|
Kasze i makarony |
Kasza manna, biały ryż, makaron pszenny |
|
Warzywa |
Cebula, czosnek, papryka, por, rzodkiewka, ogórki kiszone, kapusta, warzywa marynowane |
|
Owoce |
Winogrona, banany, suszone owoce, owoce kandyzowane, soki owocowe słodzone |
|
Białko |
Wieprzowina, wołowina, tłuste ryby, podroby, konserwy mięsne |
|
Nabiał |
Śmietana, tłuste sery żółte, pleśniowe, topione |
|
Tłuszcze |
Smalec, margaryny utwardzone, tłuste potrawy smażone |
|
Napoje |
Mocna kawa, alkohol, napoje gazowane, energetyki, kakao |
|
Inne |
Słodycze, czekolada, miód, dżemy słodzone, fast food, ostre przyprawy (pieprz, chili, musztarda) |
Opracowali dietetycy szpitalni :
Bożena Puda
mgr Martyna Wachtarczyk
Źródła :
- Ciborowska, Helena, i Artur Ciborowski. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2023.
- „Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej.” Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH–PIB, https://ncez.pzh.gov.pl
