Dieta ta jest stosowana w celu łagodzenia dolegliwości żołądkowych, takich jak refluks żołądkowo-przełykowy, choroba wrzodowa, nadkwaśność żołądka, nieżyt żołądka czy nadwrażliwość błony śluzowej żołądka. Polega ona na eliminacji lub ograniczeniu produktów i napojów, które stymulują wydzielanie kwasu solnego oraz mogą drażnić błonę śluzową żołądka.
- Cel diety:
- Zmniejszenie wydzielania soku żołądkowego – unikanie produktów, które pobudzają produkcję kwasu solnego, co pomaga w łagodzeniu objawów refluksu i nadkwasoty.
- Ochrona błony śluzowej żołądka – eliminacja substancji drażniących, które mogą nasilać stany zapalne i uszkadzać błonę śluzową przewodu pokarmowego.
- Zapobieganie dolegliwościom żołądkowym – redukcja objawów takich jak zgaga, ból brzucha, uczucie pieczenia, odbijanie czy niestrawność.
- Poprawa komfortu trawiennego – ułatwienie trawienia poprzez odpowiedni dobór produktów, które są lekkostrawne i nie obciążają żołądka.
- Założenia diety:
- Ograniczenie substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego:
- Kofeina (kawa, mocna herbata, napoje energetyczne, kakao, czekolada).
- Alkohol (szczególnie wina, piwo, mocne alkohole).
- Produkty o wysokiej kwasowości (np. cytrusy, ocet, marynaty, pomidory i ich przetwory).
- Ostre przyprawy (pieprz, papryka, chili, musztarda, chrzan).
- Słodycze i czekolada – zawierają zarówno tłuszcze, jak i kofeinę, co może stymulować wydzielanie kwasu.
- Wybór produktów lekkostrawnych:
- Unikanie potraw smażonych, tłustych, ciężkostrawnych oraz wzdymających (np. rośliny strączkowe, kapusta, cebula).
- Preferowanie gotowania na parze, duszenia lub pieczenia w folii.
- Spożywanie posiłków w małych porcjach i regularnych odstępach czasu:
- Zaleca się spożywanie 4-5 małych posiłków dziennie zamiast 2-3 dużych.
- Unikanie jedzenia tuż przed snem – ostatni posiłek powinien być spożywany minimum 2-3 godziny przed pójściem spać.
- Unikanie napojów gazowanych i bardzo zimnych lub gorących:
- Gazowane napoje mogą powodować wzdęcia i odbijanie, nasilając objawy refluksu.
- Bardzo gorące napoje mogą podrażniać błonę śluzową przełyku i żołądka.
- Odpowiednie nawodnienie:
- Najlepiej pić wodę niegazowaną, herbatki ziołowe (np. rumianek, melisa, siemię lniane), które działają łagodząco na żołądek.
- Unikanie mocnej herbaty i kawy.
- Dbanie o odpowiednią konsystencję posiłków:
- Posiłki powinny być dobrze rozdrobnione, aby zmniejszyć konieczność intensywnego trawienia w żołądku.
- W przypadku dolegliwości można stosować potrawy w postaci papkowatej lub półpłynnej (np. zupy krem, kisiele mleczne, jogurty naturalne).
- Przykładowy jadłospis:
Śniadanie: Owsianka na wodzie z bananem, herbata rumiankowa.
Drugie śniadanie: Jogurt naturalny z gotowanymi jabłkami.
Obiad: Gotowany filet z indyka, purée z marchewki i ziemniaków.
Podwieczorek: Kisiel z siemienia lnianego.
Kolacja: Kanapka z jasnego pieczywa, twaróg, gotowana cukinia, herbata z melisy.
Dieta z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego pomaga w łagodzeniu objawów chorób przewodu pokarmowego, takich jak refluks, nadkwaśność czy zapalenie żołądka. Kluczowe jest eliminowanie substancji stymulujących wydzielanie kwasu solnego, spożywanie lekkostrawnych posiłków w regularnych odstępach oraz odpowiednie nawodnienie.
4. Tabela produktów zalecanych i przeciwwskazanych w diecie z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego
|
Kategoria |
Produkty zalecane |
Produkty przeciwwskazane |
|
Pieczywo i zboża |
Jasne pieczywo pszenne, bułki pszenne, kasza manna, ryż biały, makaron pszenny, płatki owsiane |
Pieczywo razowe, pełnoziarniste, kasza gryczana, kasza jęczmienna, otręby, płatki kukurydziane |
|
Nabiał |
Mleko niskotłuszczowe, jogurt naturalny, kefir, twaróg chudy, serki homogenizowane bez dodatków |
Sery dojrzewające (żółte, pleśniowe), tłuste sery, śmietana, mleko pełnotłuste |
|
Mięso i ryby |
Chude mięso (kurczak, indyk, królik), ryby gotowane lub pieczone (dorsz, mintaj, pstrąg) |
Mięso smażone, tłuste mięso (wieprzowina, baranina, kaczka, gęś), ryby wędzone i marynowane |
|
Jaja |
Jajka na miękko, jajecznica na parze, omlet bez tłuszczu |
Jajka smażone, jajecznica na maśle, jajka na twardo |
|
Tłuszcze |
Olej roślinny (rzepakowy, oliwa z oliwek), masło w niewielkich ilościach |
Smalec, margaryny twarde, tłuszcze zwierzęce, potrawy smażone |
|
Warzywa |
Gotowana marchew, ziemniaki, cukinia, dynia, buraki, szpinak, sałata, kalafior, brokuły |
Warzywa surowe (np. cebula, czosnek, kapusta, papryka), kiszonki, rośliny strączkowe, warzywa marynowane |
|
Owoce |
Banany, jabłka pieczone, gruszki, brzoskwinie, jagody |
Owoce cytrusowe (cytryny, pomarańcze, grejpfruty), ananas, kiwi, śliwki, wiśnie, owoce suszone |
|
Napoje |
Woda niegazowana, herbata rumiankowa, melisa, siemię lniane, kompoty bez cukru |
Kawa, mocna herbata, napoje gazowane, alkohol, napoje energetyczne, soki cytrusowe |
|
Przyprawy i dodatki |
Natka pietruszki, koperek, cynamon, wanilia, majeranek |
Pieprz, chili, papryka, musztarda, ocet, chrzan, sól w nadmiarze, kostki rosołowe |
|
Słodycze |
Kisiele, galaretki, miód w małych ilościach, domowe biszkopty |
Czekolada, wyroby cukiernicze, ciasta kremowe, słodycze z nadzieniem, kakao |
Opracowali dietetycy szpitalni :
Bożena Puda
mgr Martyna Wachtarczyk
Źródła :
- Ciborowska, Helena, i Artur Ciborowski. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2023.
- „Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej.” Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH–PIB, https://ncez.pzh.gov.pl
